Phương pháp tính phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp

Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp được tính dựa trên tổng lượng nước thải ra môi trường và tải lượng của từng thông số ô nhiễm (COD, TSS, kim loại nặng như Pb, Hg, As...). Tổng số phí phải nộp là tổng số phí của từng thông số ô nhiễm có trong nước thải.

Nghị định quy định thay đổi phương pháp tính

Cở sở pháp quy để tính phí bảo vệ môi trường đối với nước thải nói chung và nước thải công nghiệp nói riêng là Nghị định 346/2025/NĐ-CP ngày 29 tháng 12 năm 2025, quy định phí bảo vệ môi trường, bao gồm sửa đổi một số điều khoản của Nghị định 53/2024/NĐ-CP.

Nghị định 346/2025/NĐ-CP đã thay đổi căn bản cách tính phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp so với các quy định trước đây. Theo đó, phương thức thu phí được chuyển từ cách tính mang tính “theo ngưỡng và bình quân” sang cách tính dựa trên lượng nước thải xả ra thực tế và mức độ ô nhiễm.

Cụ thể, Nghị định 346 không còn phân loại cơ sở theo ngưỡng lưu lượng nước thải dưới hay trên 20 m3/ngày như trước. Thay vào đó, đối tượng nộp phí được phân chia dựa trên việc cơ sở có thực hiện quan trắc nước thải hay không, từ đó áp dụng hai công thức tính phí tương ứng.

Đối với các cơ sở không thuộc diện quan trắc và không thực hiện tự quan trắc, mức phí được xác định bằng cách lấy tổng lượng nước thải thực tế xả ra trong quý nhân với mức phí cố định là 1.700 đồng/m3.

Trường hợp cơ sở không thuộc đối tượng phải thực hiện quan trắc theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường mà không tự thực hiện quan trắc để tính phí, mức phí và số phí phải nộp trong quý xác định theo công thức (Fq= Lqx 1.700). Trong đó, Fq là số phí phải nộp trong quý (đồng); Lq là tổng lượng nước thải trong quý nộp phí (m3) được xác định căn cứ kết quả thực tế của đồng hồ đo lưu lượng đầu ra theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và 1.700 là mức phí tính cho 01 m3 nước thải (đồng/m3).

Bảng mức phí đối với các thông số ô nhiễm trong nước thải công nghiệp theo quy định mới đã được điều chỉnh tăng:

Trong khi đó, đối với các cơ sở có thực hiện quan trắc nước thải, mức phí được xác định trên cơ sở kết hợp giữa khối lượng nước thải và mức độ ô nhiễm của các thông số trong nước thải.

So với quy định cũ tại Nghị định 53/2024/NĐ-CP - vốn áp dụng mức phí cố định theo quy mô xả thải - cách tính mới khắc phục tình trạng các cơ sở có mức độ ô nhiễm khác nhau nhưng vẫn phải nộp mức phí tương đương.

Đáng chú ý, tại điểm c khoản 2 Điều 7 Nghị định 346, mức phí đối với các thông số ô nhiễm trong nước thải công nghiệp đã được điều chỉnh tăng so với quy định tại điểm b khoản 2 Điều 6 Nghị định 53/2024/NĐ-CP. Theo đó, mức phí đối với nhu cầu ô xy hóa học (COD) được nâng từ 2.000 đồng/kg lên 3.000 đồng/kg; chất rắn lơ lửng (TSS) tăng từ 2.400 đồng/kg lên 3.500 đồng/kg.

Đối với các kim loại nặng và chất độc hại, mức phí cũng có sự thay đổi đáng kể. Trong đó, thủy ngân (Hg) được điều chỉnh tăng mạnh từ 20.000.000 đồng/kg lên 55.000.000 đồng/kg. Các thông số khác như chì (Pb), arsenic (As) và cadimium (Cd) cũng được điều chỉnh mức phí.

Như vậy, so với quy định cũ, Nghị định 346 đã nâng mức phí đối với hầu hết các thông số ô nhiễm, đặc biệt là các chất ô nhiễm phổ biến và độc hại, qua đó thể hiện xu hướng quản lý chặt chẽ hơn đối với nguồn thải công nghiệp.

Theo quy định mới, phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp được áp dụng thời hạn nộp thống nhất theo quý đối với tất cả các cơ sở. Cụ thể, chậm nhất là ngày 20 của tháng đầu tiên của quý tiếp theo, người nộp phí có trách nhiệm tự xác định số phí phải nộp theo quy định và nộp vào ngân sách nhà nước hoặc nộp bổ sung phần phí còn thiếu theo thông báo của tổ chức thu phí trong thời hạn quy định.

Đối với các cơ sở bắt đầu hoạt động sau ngày 31/3 hằng năm, việc xác định và nộp phí được thực hiện kể từ quý bắt đầu phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo quy định cũ, thời hạn nộp phí được phân biệt giữa các cơ sở có tổng lượng nước thải trung bình từ 20 m3/ngày trở lên (nộp theo quý) và các cơ sở có tổng lượng nước thải dưới 20 m3/ngày (kê khai một lần và nộp phí cho cả năm, chậm nhất ngày 31/3).

Việc thống nhất thời hạn nộp theo quý như quy định mới đã đơn giản hóa đáng kể thủ tục thực hiện cho các cơ sở có phát sinh nước thải.

Cách tính phí theo phương pháp mới (hiện hành)

Công thức tính chi tiết

Số phí phải nộp cho mỗi thông số ô nhiễm được tính theo công thức:

F = (V * C * f)/1000

Trong đó:

• F: Số phí bảo vệ môi trường phải nộp đối với từng thông số ô nhiễm (VNĐ).
• V: Tổng thể tích nước thải ra môi trường (m³).
• C: Nồng độ trung bình của thông số ô nhiễm trong nước thải (mg/l).
• f: Đơn giá phí ấn định cho từng loại thông số ô nhiễm (VNĐ/kg) theo quy định hiện hành.

Mức thu phí (Đơn giá tham khảo)

Đơn giá áp dụng (f) tuân theo biểu mức phí đối với nước thải công nghiệp:

• Nhu cầu oxy hóa học (COD): 3.000 đồng/kg
• Chất rắn lơ lửng (TSS): 3.500 đồng/kg
• Chì (Pb): 600.000 đồng/kg
• Arsenic (As): 1.100.000 đồng/kg
• Thủy ngân (Hg): 55.000.000 đồng/kg

Quy định về kê khai và nộp phí

• Kỳ kê khai & nộp: Được thực hiện thống nhất theo quý. Chậm nhất là ngày 20 của tháng đầu tiên của quý tiếp theo, doanh nghiệp tự xác định số phí và nộp vào ngân sách.
• Hình thức nộp: Nộp trực tiếp tại Kho bạc Nhà nước hoặc thanh toán không dùng tiền mặt vào tài khoản chuyên thu của tổ chức thu phí.

Chi tiết và các nội dung có liên quan, bạn đọc có thể tìm xem từ các liên kết ở mục "Tài liệu tham khảo" dưới đây.

Tài liệu tham khảo: 
[https://vneconomy.vn/thay-doi-phuong-phap-tinh-phi-bao-ve-moi-truong-doi-voi-nuoc-thai-cong-nghiep.htm] 
[https://luatvietnam.vn/thue-phi-le-phi/5-diem-moi-cua-nghi-dinh-346-2025-nd-cp-ve-phi-bao-ve-moi-truong-voi-nuoc-thai-565-106383-article.html] 
[https://www.spire.vn/dich-vu/tu-van-moi-truong/phi-bao-ve-moi-truong-doi-voi-nuoc-thai] 
[https://thuvienphapluat.vn/phap-luat-doanh-nghiep/bai-viet/cach-tinh-phi-bao-ve-moi-truong-doi-voi-nuoc-thai-cong-nghiep-tu-nam-2026-17836.html] 
[https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=216402&classid=1&orggroupid=2] 
[https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-346-2025-ND-CP-phi-bao-ve-moi-truong-doi-voi-nuoc-thai-687678.aspx]